Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng phụ thuộc vào dữ liệu, mô hình dự báo và khả năng ra quyết định nhanh, nhu cầu về kế toán quản trị tăng mạnh trên toàn cầu. Song song với ACCA (hướng về kế toán tài chính – báo cáo), CIMA/CGMA trở thành lựa chọn hàng đầu cho những ai muốn theo đuổi Finance Business Partner, FP&A, Costing, Strategy & Performance.
Theo AICPA & CIMA, đã có hơn 140.000 chuyên gia CGMA trên toàn thế giới, làm việc trong các tập đoàn đa quốc gia như Unilever, P&G, Deloitte, EY, Coca-Cola… – phản ánh sức hút của con đường nghề nghiệp này.
I. CIMA/CGMA là gì?
CIMA (Chartered Institute of Management Accountants)
Là tổ chức kế toán quản trị lớn nhất thế giới (Anh Quốc), thành lập từ năm 1919, chuyên đào tạo về:
-
Kế toán quản trị (Management Accounting)
-
Hoạch định chiến lược
-
Tài chính doanh nghiệp
-
Business partnering
-
Hiệu suất & phân tích kinh doanh
CGMA (Chartered Global Management Accountant)
Danh hiệu nghề nghiệp được cấp bởi AICPA & CIMA, dành cho người hoàn thành chương trình CIMA hoặc con đường tương đương.
CGMA được xem như “chuẩn vàng” trong lĩnh vực kế toán quản trị, tương đương CPA trong kiểm toán hoặc CFA trong đầu tư.
II. Vì sao CIMA/CGMA ngày càng được ưa chuộng?
1. CIMA/CGMA tập trung vào Business & Strategy – không chỉ kế toán
Khác với ACCA hay CPA thiên về báo cáo tài chính, chuẩn mực và kiểm toán, CIMA đào sâu vào:
-
Phân tích tài chính & dự báo
-
Costing nâng cao (ABC, target costing, life-cycle costing…)
-
Quản trị rủi ro & chiến lược
-
Performance management
-
Ra quyết định dựa trên dữ liệu
Do đó, chuyên gia CIMA rất phù hợp cho vai trò FP&A Manager, Finance Business Partner, Strategy Analyst, Cost Controller, v.v.
2. Doanh nghiệp cần nhân sự “biết số – hiểu chiến lược”
Sự thay đổi lớn của ngành tài chính đang diễn ra:
-
Tự động hóa kế toán → kế toán tài chính giảm nhu cầu
-
FP&A, phân tích dữ liệu & tư vấn nội bộ tăng mạnh
-
CFO thời hiện đại phải hiểu chiến lược, M&A và chuyển đổi số
CIMA/CGMA cung cấp đúng bộ kỹ năng này.
3. CIMA/CGMA được công nhận toàn cầu
CGMA được công nhận tại:
-
Anh, Mỹ, EU, Singapore, Hong Kong, Australia
-
Các tập đoàn Big4, Fortune 500, MNCs tại Việt Nam
Theo AICPA (2024), 60% CFO của FTSE 100 có nền tảng kế toán quản trị.
III. Cấu trúc chương trình CIMA/CGMA
CIMA gồm 4 cấp độ, tổng cộng 16 môn học (tùy miễn giảm):
1. Certificate Level (BA – Business Accounting)
Dành cho người mới bắt đầu.
-
BA1: Fundamentals of Business Economics
-
BA2: Fundamentals of Management Accounting
-
BA3: Fundamentals of Financial Accounting
-
BA4: Ethics, Corporate Governance & Law
2. Operational Level (E1 – P1 – F1)
Thiền về vận hành doanh nghiệp và phân tích chi phí.
-
E1: Managing Finance in a Digital World
-
P1: Management Accounting
-
F1: Financial Reporting
→ Kết thúc bằng Operational Case Study (OCS).
3. Management Level (E2 – P2 – F2)
Đi sâu về phân tích hiệu suất & quản trị rủi ro.
-
E2: Managing Performance
-
P2: Advanced Management Accounting
-
F2: Advanced Financial Reporting
→ Management Case Study (MCS).
4. Strategic Level (E3 – P3 – F3)
Cấp độ cao nhất, gắn với quyết định chiến lược.
-
E3: Strategic Management
-
P3: Risk Management
-
F3: Financial Strategy
→ Strategic Case Study (SCS) – cấp danh hiệu CGMA.
IV. Điều kiện học & lệ phí
1. Điều kiện tham gia CIMA/CGMA
Không yêu cầu bằng đại học. Người học có thể:
-
Tốt nghiệp đại học ngành tài chính – kế toán – kinh tế → được miễn giảm nhiều môn
-
Người đã có ACCA, CPA → miễn giảm mạnh (tới 11 môn)
-
Trái ngành vẫn có thể bắt đầu từ Certificate Level
2. Lệ phí tham khảo (CIMA/CGMA 2024–2025)
(Nguồn: AICPA & CIMA Global Fee Schedule)
-
Phí đăng ký: £85
-
Phí gia nhập hằng năm: £150–£200
-
Phí thi mỗi môn Objective Test: £110
-
Phí thi Case Study: £235
Tổng chi phí toàn lộ trình ước tính: £3,000 – £3,500 (tương đương 90–110 triệu VNĐ).
V. CIMA/CGMA phù hợp cho những vị trí nào?
| Nhóm nghề nghiệp | Mức độ phù hợp | Lý do |
|---|---|---|
| FP&A / Finance Analyst | ⭐⭐⭐⭐⭐ | CIMA tập trung budgeting, forecasting, variance, dự báo |
| Management Accountant | ⭐⭐⭐⭐⭐ | Trọng tâm chương trình là kế toán quản trị |
| Finance Business Partner | ⭐⭐⭐⭐⭐ | Rất mạnh về tư duy chiến lược & phân tích kinh doanh |
| Cost Controller / Costing | ⭐⭐⭐⭐ | P1 – P2 – case study rất sát với costing thực tế |
| Financial Reporting / Kiểm toán | ⭐⭐ (không phải trọng tâm) | ACCA phù hợp hơn |
| Investment / Banking | ⭐⭐ | CFA phù hợp hơn |
VI. Mức thu nhập khi sở hữu chứng chỉ CIMA/CGMA (theo khảo sát quốc tế & thị trường Việt Nam)
(Nguồn: AICPA 2024 Salary Report, Robert Walters Vietnam, Adecco Salary Guide)
Ở thị trường Anh/Mỹ, chuyên gia CGMA có mức thu nhập trung bình $80,000 – $150,000/năm.
VII. Ai nên học CIMA/CGMA?
CIMA phù hợp với:
-
Người yêu thích phân tích kinh doanh hơn là thuần kế toán
-
Người muốn làm FP&A, Finance BP, Strategy, Costing
-
Sinh viên muốn cạnh tranh ở FDI, Big4 Advisory, MNCs
-
Kế toán tài chính muốn “nhảy” sang vai trò phân tích
-
Những ai định hướng trở thành CFO trong 5–10 năm tới
VIII. Kinh nghiệm học CIMA/CGMA hiệu quả
-
Bắt đầu với Certificate Level nếu nền tảng còn yếu
-
Học từng môn ngắn → thi ngay (Objective Test)
-
Làm nhiều mock test từ Kaplan, BPP
-
Thực hành viết Case Study theo mẫu SCS/MCS/OCS
-
Dùng Power BI/Excel nâng cao để áp dụng vào thực tế
-
Gắn việc học với tình huống thật trong công việc
IX. Kết luận – CIMA/CGMA có phù hợp với bạn?
Nếu bạn muốn trở thành chuyên gia phân tích – đối tác chiến lược của doanh nghiệp, chứ không chỉ “ghi sổ kế toán”, thì CIMA là chứng chỉ phù hợp nhất hiện nay. Trong bối cảnh doanh nghiệp cần người ra quyết định, chứ không chỉ báo cáo số liệu, CGMA trở thành lợi thế cạnh tranh cực lớn.
CIMA/CGMA không chỉ là chứng chỉ – mà là con đường nghề nghiệp dẫn tới vai trò Finance Business Partner, FP&A Manager, Strategy Lead và CFO trong tương lai.
